ทำไมต้องยกโพรงไซนัสก่อนทำรากฟันเทียม

ทำไมต้องยกโพรงไซนัสก่อนทำรากฟันเทียม?

การทำรากฟันเทียมในตำแหน่ง ฟันกรามบนด้านหลัง ไม่ได้พิจารณาแค่ความแข็งแรงของกระดูกเท่านั้น แต่ยังต้องคำนึงถึง “โพรงไซนัส” ซึ่งอยู่ใกล้บริเวณดังกล่าวมาก หากกระดูกไม่เพียงพอ อาจจำเป็นต้องทำหัตถการที่เรียกว่า การยกโพรงไซนัส (Sinus Lift) ก่อนจึงจะสามารถใส่รากฟันเทียมได้อย่างปลอดภัย

บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจว่า

  • โพรงไซนัสคืออะไร

  • ทำหน้าที่อะไร

และทำไมบางคนต้องยกไซนัสก่อนใส่รากฟันเทียม

โพรงไซนัส คืออะไร?

โพรงไซนัส (Maxillary Sinus) คือ โพรงอากาศขนาดใหญ่ภายในกระดูกขากรรไกรบน อยู่บริเวณเหนือรากฟันกรามบนทั้งสองข้างของใบหน้า เชื่อมต่อกับโพรงจมูก

ผนังด้านล่างของไซนัสอยู่ใกล้กับรากฟันกรามมาก บางคนเมื่อถอนฟันไปนาน ๆ ผนังไซนัสอาจขยายตัวต่ำลงมาแทนที่กระดูกเดิม ทำให้กระดูกบริเวณนั้นบางลง

โพรงไซนัส ทำหน้าที่อะไร?

โพรงไซนัสมีหน้าที่สำคัญหลายประการ เช่น

  • ช่วยลดน้ำหนักของกะโหลกศีรษะ
  • ช่วยปรับอุณหภูมิและความชื้นของอากาศก่อนเข้าสู่ปอด
  • มีส่วนช่วยในการออกเสียง
  • สร้างแรงดันอากาศภายในโพรงจมูก

ทำไมบางคนต้องยกโพรงไซนัสก่อนทำรากฟันเทียม?

เมื่อวางแผนทำรากฟันเทียมในตำแหน่งฟันกรามบน สิ่งสำคัญคือ ต้องมีความหนาและความสูงของกระดูกเพียงพอ เพื่อรองรับรากฟันเทียม โดยทั่วไปจะมีมาตรฐานดังนี้

  • ความยาวของรากฟันเทียมประมาณ 8–10 มิลลิเมตร
  • ควรมีกระดูกความสูงอย่างน้อย 10–12 มิลลิเมตร

และควรเหลือกระดูกเหนือปลายรากเทียมอีกประมาณ 2 มิลลิเมตร เพื่อความปลอดภัย

สาเหตุที่พบเจอบ่อยของคนไข้ที่ต้องยกโพรงไซนัส

คนไข้มีการถอนฟันซี่นั้นมานานแล้ว

ส่งผลต่อการทำรากฟันเทียม ดังนี้

  • เมื่อถอนฟันมานานกระดูกบริเวณฟันจะค่อย ๆ ละลายตัว (Bone resorption) ทำให้มีพื้นที่ฟันน้อยลง

  • ไซนัสจะขยายตัวต่ำลงมา (Sinus pneumatization) ทำให้ความสูงของกระดูกลดลง

พื้นที่กระดูกไม่พอในการปักรากฟันเทียม

  • หากไม่มีพื้นที่กระดูกในการปักรากฟันเทียมเพียงพอ ทำให้การปักรากฟันเทียมได้ไม่มั่นคงและมีความเสี่ยงต่อการทะลุโพรงไซนัส

การยกโพรงไซนัส (Sinus Lift)

การยกไซนัส คือ การดันเยื่อบุไซนัสขึ้นด้านบน แล้วเติมวัสดุปลูกกระดูกเข้าไปใต้ไซนัส เพื่อเพิ่มความสูงของกระดูกให้เพียงพอสำหรับใส่รากฟันเทียม

ถือเป็นหัตถการที่พบได้บ่อยและเป็นมาตรฐานในกระบวนการทำรากฟันเทียม ไม่ใช่เรื่องน่ากังวล หากทำโดยทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

สิ่งที่ต้องระวังเกี่ยวกับโพรงไซนัส

  • ต้องตรวจประเมินด้วย X-ray หรือ CBCT ก่อนทำเสมอ

  • ต้องหลีกเลี่ยงการทะลุเยื่อบุไซนัส

  • ผู้ที่มีไซนัสอักเสบเรื้อรัง ควรได้รับการรักษาก่อน

การวางแผนที่ดีตั้งแต่ต้น จะช่วยให้การทำรากฟันเทียมมีความปลอดภัย แข็งแรง และใช้งานได้ยาวนาน

สรุป

โพรงไซนัสเป็นโครงสร้างสำคัญที่อยู่ใกล้ฟันกรามบน หากมีกระดูกไม่เพียงพอ การยกไซนัสและปลูกกระดูกจึงเป็นขั้นตอนที่ช่วยให้สามารถใส่รากฟันเทียมได้อย่างปลอดภัย

ดังนั้น หากทันตแพทย์แนะนำให้ยกไซนัสก่อนทำรากฟันเทียม ไม่ต้องตกใจ เพราะถือเป็นขั้นตอนปกติในกรณีที่กระดูกไม่เพียงพอ และเป็นการเพิ่มความมั่นคงให้รากฟันเทียมในระยะยาว